Pilot: narratieve diagnose - Diagnose Depressie
1288
post-template-default,single,single-post,postid-1288,single-format-standard,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,qode_popup_menu_push_text_right,footer_responsive_adv,hide_top_bar_on_mobile_header,qode-content-sidebar-responsive,columns-4,qode-theme-ver-10.1,wpb-js-composer js-comp-ver-5.0.1,vc_responsive
Foto: The Essential, Martin & Inge Riebeek

Pilot: narratieve diagnose

Een paar weken geleden vroeg Jim van Os, hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit Utrecht en Maastricht me of ik mee wilde doen aan een pilot narratieve diagnose en daarin mijn herstelverhaal wilde vertellen.


Door Bregtje

 

Een pilot narra-watte?

Jim mailde een link naar een video die ik maar even moest bekijken. Daarin vertelde een vrouw van ongeveer mijn leeftijd over hoe ze haar grote liefde was kwijtgeraakt aan psychoses. Een indringend portret, met een verhaal dat keihard binnenkwam.
De video was gemaakt door de Nederlandse video artists Martin en Inge Riebeek, die voor hun kunstproject The Essential verhalen verzamelen van mensen over de hele wereld, en op film vastleggen wat hun wezen, hun essentie vormt. Wie, wat, en welke ervaringen zijn voor hen het allerbelangrijkst geweest in hun leven en hebben hen gevormd tot wie ze nu zijn?

De bedoeling was dat voor deze pilot van mij en een aantal anderen vergelijkbare portretten gemaakt zouden worden.

Natuurlijk zei ik ja.

Omdat Jim het vroeg, en ik Jim cool vind. En hij ongetwijfeld een heel slim plan en bedoeling had hiermee.
Ik zei ja omdat ook de andere singleshot video’s van Martin en Inge die ik bekeek me raakten en ik het nogal een eer vond om hiervoor gevraagd te worden – al vroeg ik me alleen wel af hoe ze het in hemelsnaam met mij voor elkaar zouden krijgen om me mijn verhaal in één take coherent te laten vertellen.
En ik zei ook ja, omdat ik mezelf in het kader van Diagnose Depressie voorgenomen heb om keer op keer het lef te hebben om mijn verhaal open en eerlijk te delen. Voor mezelf, en voor anderen.
Filmen
Na wat heen en weer mailen en bellen, stond de afspraak. Op de laatste woensdag van januari, een koude, maar zonnige dag, kwamen Martin en cameraman Tobias bij me thuis. Spannend, want: hoe gingen ze dit doen? En zou ik me eraan over kunnen geven? Want voor de camera van een ander gaan staan en je verhaal vertellen is wel even iets anders dan zelf over je eigen ervaringen schrijven.

Maar het ging zo goed als vanzelf. Martin en Tobias stelden vragen en luisterden. Daarna schreven we samen in ongeveer 15 zinnen op wat de kern van het verhaal was en gingen ze buiten even een rondje maken om een locatie om te filmen te zoeken, terwijl ik binnen een paar keer doorlas wat ik straks voor de camera zou gaan zeggen.

Ze kozen voor de opengebroken straat bij mij om de hoek (waar ik me al weken aan ergerde, want elke dag een zandbak in mijn huis). Een treffende symboliek, want eigenlijk is een depressie net zoiets: je ligt opengebroken en kunt niet verder. Eerst moet er nieuwe bestrating komen en een hoop zand aangeveegd worden. En zelfs als de nieuwe straat er is, blijf je nog een tijd zand in je huis lopen. Dat is tenminste mijn ervaring.

Maar genoeg beeldspraak: natuurlijk stond het verhaal er niet in één keer op. Ook niet in twee of in drie. Want ik vergat mijn tekst. Of een man probeerde zich ineens met fiets en al achter de camera langs te wurmen op de smalle stoep waar Tobias stond te filmen. Een paar hangjongeren liepen bruusk door het beeld en maakten opmerkingen. Een getatoeëerde buurtbewoner ging in de deuropening twee huizen verder uitgebreid een sigaretje roken en staan luistervinken. En weer vergat ik mijn tekst. Ik kreeg het koud en ik moest ongelofelijk piesen. Maar na zoveel takes verzekerden Martin en Tobias me dat het erop stond. Helemaal. En in één keer.

 

Het staat erop, en nu?
Gistermiddag kwamen we op uitnodiging van Jim van Os met een select gezelschap bij elkaar in de Torenkamer van de Universiteit Utrecht om de door Martin en Inge gemaakte videoportretten te bekijken. En die video’s kwamen binnen zeg. Niet zozeer mijn eigen portret want dat verhaal ken ik nou wel, en als ik die kop van mij zie denk ik zelf alleen maar: eh, waarom knipper ik toch zoveel met mijn ogen, wat klinkt mijn stem toch raar en zie ik daar nou een eh… puist?

Gelukkig zien anderen heel iets anders.

Zelf vond ik het vooral bijzonder en heel waardevol om de video narratieven van de andere deelnemers aan de pilot te zien, over moeilijke, pijnlijke, ingewikkelde en kwetsbare onderwerpen als depressie, suïcide en psychose. En wat dat met iemand doet. Geen makkelijke onderwerpen en verhalen, wel heel herkenbaar. Mooi ook, omdat er tegelijkertijd zo ongelofelijk veel kracht, doorzettingsvermogen en menselijkheid uit al die ervaringen spreekt.

Na het zien van de video narratieven brainden we over wat we hiermee zouden kunnen doen en aan wie dit allemaal zouden willen laten zien. Dus deze pilot krijgt zeker een vervolg, keep u posted.

 

Voor wie?
Het video portret dat door Martin van mij gemaakt is, wil ik graag met jullie delen. Het is mijn verhaal, maar net zo goed het verhaal van iedereen die iets vergelijkbaars heeft meegemaakt en zichzelf hierin herkent, als van degenen die hun dierbaren hiermee zien worstelen. Als je het geluk hebt om nooit met psychische problematiek in aanraking te zijn gekomen, hoop ik dat dit verhaal je even laat stilstaan en nadenken, en wie weet kan zorgen voor een stukje begrip. Want dat is heel hard nodig.

 

 

Heb je vragen of opmerkingen over deze pilot? Laat het weten!

Meer over The Essential van Martin en Inge Riebeek vind je hier.